Wieczór w duchu pamięci

85. rocznica prapremiery Quatuor pour la fin du Temps Oliviera Messiaena

15 stycznia 2026 roku Quatuor pour la fin du Temps Oliviera Messiaena wypełniło Kulturforum Görlitzer Synagoge swoją niepowtarzalną materią dźwiękową. Powstałe w 1941 roku dzieło, skomponowane w niewoli wojennej w obozie Stalag VIII A, łączy nieregularne rytmy, duchową intensywność i poetyckie obrazy brzmieniowe w muzyczną refleksję nad wolnością, nadzieją oraz ludzką zdolnością do oporu. Także dziś Kwartet oddziałuje jako symbol empatii, odpowiedzialności i siły muzyki — tej, która otwiera oczy i pobudza do myślenia.

„Ten koncert jest dla nas zawsze szczególnym doświadczeniem” — podkreśla Klaudyna Michalska-Tomyślak, kierowniczka festiwalu Dni Messiaena, organizowanego z okazji 85. rocznicy prapremiery. „W tym roku kwartet zabrzmiał, zgodnie z tradycją, w dniu swojej prapremiery, jednak nie w pierwotnym miejscu wykonania — na terenie obozu jenieckiego Stalag VIII A. Europejskie Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura, mieszczące się dziś na obszarze miejsca pamięci, jest obecnie w trakcie renowacji. Mimo to utwór mógł wybrzmieć w Synagodze w Görlitz w sposób, który pozwolił w pełni doświadczyć zarówno jego muzycznej głębi, jak i historycznego kontekstu.”

Międzynarodowy zespół Baltic Neopolis Virtuosi, po wykonaniu utworu Contrasts Béli Bartóka, zaprezentował Kwartet przed 250 słuchaczami z wyjątkową wrażliwością i najwyższą precyzją. Każdy dźwięk i każda rytmiczna fraza zostały ukształtowane z ogromną dbałością, dzięki czemu emocjonalna głębia dzieła stała się bezpośrednio odczuwalna. Interpretacja ta ukazała nie tylko wirtuozerię techniczną, lecz także egzystencjalny wymiar muzyki.

Koncert w Synagodze uczynił przesłanie Kwartetu wyjątkowo wyrazistym: muzyka jako nośnik pamięci, nadziei i odpowiedzialności, łącząca doświadczenia historyczne z teraźniejszością.

Przed koncertem odbyło się — wyprzedane już wcześniej — oprowadzanie po terenie zewnętrznym obozu Stalag VIII A, prowadzone przez Alexandrę Grochowski, kierowniczkę stowarzyszenia Meetingpoint Memory Messiaen e.V. Około 80 uczestników z Niemiec i Polski otrzymało wgląd w indywidualne biografie jeńców wojennych Stalagu VIII A oraz w genezę powstania dzieła. Już na tym etapie zbudowano pomost między przeszłością a teraźniejszością.

Szczególne podziękowania kierujemy do instytucji wspierających, które umożliwiły realizację tego ważnego wydarzenia na kulturalnej mapie naszego regionu przygranicznego. Messiaen-Tage 2026 – Festiwal Muzyki · Historii · Sztuki są współfinansowane przez: Kulturstiftung des Freistaates Sachsen, Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej, Kulturraum Oberlausitz-Niederschlesien, Fundację Sparkasse Oberlausitz-Niederschlesien oraz miasta Görlitz i Zgorzelec.

Kontynuacja w maju 2026 r.

Dni Messiaena będą kontynuowane w dniach 1–3 maja 2026 r. z bogatym i różnorodnym programem.

Celem festiwalu jest żywe przekazywanie artystycznego dziedzictwa Oliviera Messiaena, pogłębiona refleksja nad historią Stalagu VIII A oraz trwałe wzmacnianie transgranicznego dialogu kulturalnego między Niemcami i Polską.

Szczegółowe informacje, materiały kontekstowe oraz program majowej odsłony Messiaen-Tage 2026 dostępne są w naszym programie festiwalowym oraz — jak zawsze — na stronie internetowej.

Bilety na wydarzenia majowe:

https://www.messiaen-tage.eu
https://tickettune.com/mmm/

Kontakt:

Klaudyna Michalska-Tomyślak
michalska@messiaen-tage.eu