[vc_row css_animation=”” row_type=”row” use_row_as_full_screen_section=”no” type=”full_width” angled_section=”no” text_align=”left” background_image_as_pattern=”without_pattern”][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text]Kilka dni temu po raz kolejny byli\u015bmy \u015bwiadkami z\u0142o\u017cono\u015bci i ogromu konsekwencji miejsca pami\u0119ci Stalagu VIII A. Eliane i jej syn Laurent Davou z Normandii po raz pierwszy przyjechali do G\u00f6rlitz-Zgorzelca 11 wrze\u015bnia 2024 roku. Ich ojciec i dziadek Emile St\u00e9phan by\u0142 tu zarejestrowany jako jeniec wojenny w Stalagu VIII A od maja 1940 r. do maja 1945 r. pod numerem 15582. To w\u0142a\u015bnie ich praca nad pami\u0119ci\u0105 rodzinn\u0105 doprowadzi\u0142a dwoje potomk\u00f3w do pomnika.<\/p>\n
Podobnie jak wielu innych je\u0144c\u00f3w wojennych, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do domu, Emile St\u00e9phan sam powiedzia\u0142 rodzinie bardzo niewiele o swoim pobycie w niewoli. Jest to typowe zjawisko: nawet we Francji byli je\u0144cy wojenni cz\u0119sto milczeli na temat swojego pobytu w obozach po powrocie do domu. W rezultacie kolejne pokolenia cz\u0119sto musz\u0105 szuka\u0107 wskaz\u00f3wek na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, aby zrekonstruowa\u0107 biografie swoich przodk\u00f3w. I tak, w przypadku Eliane i Laurenta Davou, jest to niejednorodny i fragmentaryczny zbi\u00f3r oficjalnych dokument\u00f3w, zdj\u0119\u0107 i opowie\u015bci kr\u0105\u017c\u0105cych w rodzinie, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstaw\u0119 i wskaz\u00f3wki.<\/p>\n
[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”18655″ img_size=”full” qode_css_animation=””][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=”” row_type=”row” use_row_as_full_screen_section=”no” type=”full_width” angled_section=”no” text_align=”left” background_image_as_pattern=”without_pattern”][vc_column][vc_column_text]Rekonstrukcja, uzupe\u0142nianie luk<\/strong><\/p>\n Wa\u017cne kluczowe daty mo\u017cna znale\u017a\u0107 w zachowanym \u201elivret militaire\u201d: zmobilizowany do armii francuskiej 3 wrze\u015bnia 1939 r., Emile St\u00e9phane zosta\u0142 schwytany w Ermeton (Belgia) 14 maja 1940 r., a nast\u0119pnie zosta\u0142 wys\u0142any do obozu jenieckiego Stalag VIII A. Jego \u201erepatriacja\u201d, czyli powr\u00f3t do Francji, mia\u0142a miejsce 20 maja 1945 r., po czym 13 czerwca 1945 r. nast\u0105pi\u0142a jego \u201edemobilizacja\u201d.<\/p>\n Niewiele jednak wiadomo o jego \u017cyciu w niewoli. Zdj\u0119cia pokazuj\u0105 Emile’a St\u00e9phana wraz z innymi wi\u0119\u017aniami na terenie obozu, na przyk\u0142ad przed barakiem. Zachowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poczt\u00f3wki opatrzone stemplem \u201eStalag VIII A gepr\u00fcft\u201d. Fragmentaryczna historia zawiera r\u00f3wnie\u017c opowie\u015b\u0107 o pr\u00f3bie ucieczki z obozu, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem.<\/p>\n Jedn\u0105 z niewielu informacji przekazanych przez samego Emile’a St\u00e9phana jest to, \u017ce zosta\u0142 przydzielony do pracy w gospodarstwie rolnym. Sugeruj\u0105 to r\u00f3wnie\u017c inne zdj\u0119cia, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 go w wiejskim otoczeniu na farmie lub na \u0142\u0105ce. Praca na wsi r\u00f3wnie\u017c pasuje do tego obrazu: W \u201ehierarchii rasowej\u201d narodowych socjalist\u00f3w, kt\u00f3ra odgrywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w okre\u015blaniu warunk\u00f3w zakwaterowania je\u0144c\u00f3w wojennych i ich wykorzystania do pracy, roma\u0144scy Francuzi plasowali si\u0119 znacznie wy\u017cej ni\u017c, na przyk\u0142ad, tak zwani \u201es\u0142owia\u0144scy podludzie\u201d w nazistowskim \u017cargonie. W zwi\u0105zku z tym w niemieckim systemie pracy przymusowej byli oni umieszczani i przydzielani do pracy w mniej trudnych warunkach ni\u017c na przyk\u0142ad je\u0144cy wojenni z Armii Czerwonej. Co wi\u0119cej, rozmieszczenie na wsi charakteryzowa\u0142o si\u0119 zazwyczaj lepsz\u0105 sytuacj\u0105 zaopatrzeniow\u0105.<\/p>\n Jego c\u00f3rka wspomina w rozmowie, jak zosta\u0142 \u201enaznaczony\u201d przez swoj\u0105 niemieck\u0105 niewol\u0119 (\u201eil \u00e9tait marqu\u00e9 par \u00e7a\u201d). Rozwin\u0105\u0142 w sobie niech\u0119\u0107 do wszystkiego, co niemieckie i m\u00f3wi\u0142 po niemiecku w swoich koszmarach. Wydaje si\u0119 paradoksalne, \u017ce adresy i imiona dw\u00f3ch niemieckich kobiet, pani Anni i pani Selmy, s\u0105 odnotowane w starej i zniszczonej ksi\u0105\u017cce adresowej z posiad\u0142o\u015bci. Czy by\u0142y jeniec wojenny i robotnik przymusowy utrzymywa\u0142 kontakt z Niemcami po wojnie, czy nawet odwiedzi\u0142 Niemcy ponownie po wojnie? Mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 paradoksalne, ale w gruncie rzeczy nie by\u0142oby w tym nic niezwyk\u0142ego – spektrum interakcji mi\u0119dzy miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 a je\u0144cami wojennymi zmuszanymi do pracy waha\u0142o si\u0119 od upokarzaj\u0105cego, nieludzkiego traktowania po bli\u017csze kontakty osobiste. Ale w przypadku Emile’a St\u00e9phana, podobnie jak w przypadku wielu rzeczy, na kt\u00f3re istniej\u0105 tylko fragmentaryczne dowody, pozostaje to w sferze spekulacji.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=”” row_type=”row” use_row_as_full_screen_section=”no” type=”full_width” angled_section=”no” text_align=”left” background_image_as_pattern=”without_pattern”][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”18660″ img_size=”full” qode_css_animation=””][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”18657″ img_size=”full” qode_css_animation=””][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=”” row_type=”row” use_row_as_full_screen_section=”no” type=”full_width” angled_section=”no” text_align=”left” background_image_as_pattern=”without_pattern”][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text]Pami\u0119\u0107 rodzinna, pami\u0119\u0107 europejska<\/strong><\/p>\n Wielokrotnie ludzie pokonywali du\u017ce odleg\u0142o\u015bci i znosili niewygody, aby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o biografiach swoich ojc\u00f3w i dziadk\u00f3w wiele lat i dziesi\u0119cioleci po ich \u015bmierci. Wielokrotnie mo\u017cna zaobserwowa\u0107, jak wizyta w by\u0142ym Stalagu VIII A tworzy symboliczne po\u0142\u0105czenie mi\u0119dzy pokoleniami: pami\u0119\u0107 rodzinna znajduje niejako punkt styku w rzeczywistym miejscu, w kt\u00f3rym niewiele pozosta\u0142o z by\u0142ego obozu jenieckiego. M\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem akademickim: dla wielu potomk\u00f3w Stalag VIII A jest miejscem, w kt\u00f3rym rodzinna \u201epami\u0119\u0107 komunikacyjna\u201d, tj. do\u015bwiadczenie przekazywane ustnie przez krewnych, jest rozszerzana, uzupe\u0142niana, wype\u0142niana w\u0142asnymi wra\u017ceniami, a nast\u0119pnie przekazywana dalej. Dla wielu kr\u0105g zamyka si\u0119 tutaj.<\/p>\n Poza pami\u0119ci\u0105 rodzinn\u0105 takie wizyty oznaczaj\u0105 jednak znacznie wi\u0119cej: fakt, \u017ce to miejsce, kt\u00f3re obecnie znajduje si\u0119 w Polsce, jest przestrzeni\u0105 spotkania i wymiany mi\u0119dzy potomkami francuskiego je\u0144ca wojennego a potomkiem niemieckiego cz\u0142onka Wehrmachtu, spe\u0142nia wysokie aspiracje do bycia pomnikiem, europejskim centrum pami\u0119ci i pojednania. Takie spotkania pokazuj\u0105, w jaki spos\u00f3b \u201epami\u0119\u0107 europejska\u201d mo\u017ce by\u0107 kszta\u0142towana na poziomie mikro.[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”18656″ img_size=”full” qode_css_animation=””][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css_animation=”” row_type=”row” use_row_as_full_screen_section=”no” type=”full_width” angled_section=”no” text_align=”left” background_image_as_pattern=”without_pattern”][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”18658″ img_size=”full” qode_css_animation=””][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”18659″ img_size=”full” qode_css_animation=””][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kilka dni temu po raz kolejny byli\u015bmy \u015bwiadkami z\u0142o\u017cono\u015bci i ogromu konsekwencji miejsca pami\u0119ci Stalagu VIII A. Eliane i jej syn Laurent Davou z Normandii po raz pierwszy przyjechali do G\u00f6rlitz-Zgorzelca 11 wrze\u015bnia 2024 roku. Ich ojciec i dziadek Emile St\u00e9phan by\u0142 tu zarejestrowany jako jeniec wojenny w Stalagu VIII A od maja 1940 r. do maja 1945 r. pod numerem 15582. To w\u0142a\u015bnie ich praca nad pami\u0119ci\u0105 rodzinn\u0105 doprowadzi\u0142a dwoje potomk\u00f3w do pomnika.<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":18663,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52,692,671],"tags":[],"class_list":["post-18654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meetingpoint","category-pamiec","category-pow"],"yoast_head":"\n