Jan Za\u0142awa urodzi\u0142 si\u0119 6 wrze\u015bnia 1906 roku w \u017belis\u0142awicach. Nale\u017ca\u0142 do Obrony Narodowej, a pod koniec sierpnia 1939 roku zosta\u0142 zmobilizowany i uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. Do niewoli niemieckiej trafi\u0142 w okolicy Tomaszowa Lubelskiego.<\/p>\n
By\u0142 \u015bwiadkiem samob\u00f3jstw pope\u0142nianych przez oficer\u00f3w kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 na uwi\u0119zienie. Rozbrojony uda\u0142 si\u0119 najpierw pieszo do J\u00f3zefowa, nast\u0119pnie, wraz z 2000 \u017co\u0142nierzy do Bi\u0142ograja, sk\u0105d zosta\u0142 zabrany do \u0141a\u0144cuta, do obozu jenieckiego.<\/p>\n
Z \u0141a\u0144cuta poci\u0105giem g\u0142odnego przewieziono go do Dziedzic, a dalej pieszo do Bielska. Z powodu obecnej w koszarach czerwonki zosta\u0142 skierowany do Cieszyna, do kt\u00f3rego odby\u0142 wyczerpuj\u0105c\u0105, piesz\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119.<\/p>\n
Podczas drogi do miejsca uwi\u0119zienia by\u0142 \u015bwiadkiem stratowania przez konie upadaj\u0105cego cz\u0142owieka. W cieszy\u0144skich koszarach znajdowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o 12000 je\u0144c\u00f3w. Za\u0142awa przebywa\u0142 tam tydzie\u0144, po kt\u00f3rym zosta\u0142 z innymi wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniami przewieziony do G\u00f6rlitz, do Stalagu VIII A. W jego pami\u0119ci pozostaje cierpienie, kt\u00f3re znosi\u0142 w obozie. Praca przymusowa, brak jedzenia. Odnalaz\u0142 tam jednak swoich znajomych.<\/p>\n
Po tygodniu sp\u0119dzonym w obozie otrzyma\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyjazdu do Wroc\u0142awia, do pracy w polu.<\/p>\n
Wspomina, \u017ce \u017cycie by\u0142o tam zno\u015bne, cho\u0107 spa\u0142 w baraku na sienniku, ale nie by\u0142o takiego problemu z wy\u017cywieniem. Po 3 miesi\u0105cach zosta\u0142 wywieziony z powrotem do G\u00f6rlitz. Dodaje, \u017ce by\u0142 traktowany jak niewolnik, musia\u0142 te\u017c ca\u0142y czas pozostawa\u0107 w czapce, nie posiada\u0142 numeru je\u0144ca, lecz by\u0142 traktowany jako Polnische-Kriegsgefainger.<\/p>\n
Ostatnie lata niewoli sp\u0119dzi\u0142 ju\u017c w innych obozach i w M\u00fclhauzen otrzyma\u0142 przydzia\u0142 do pracy u gospodarza o nazwisku Peter Schulz, u kt\u00f3rego pozostawa\u0142 do jesieni 1943r. Zmian\u0119 statusu z je\u0144ca na cywila uzyska\u0142 podpisuj\u0105c wymagan\u0105 przez Niemc\u00f3w list\u0119, co skutkowa\u0142o otrzymaniem litery P (Pole).\u00a0 By\u0142 jednak wci\u0105\u017c pracownikiem przymusowym, z jego relacji mimo tego wynika, \u017ce przez nowy status posiada\u0142 pewn\u0105 swobod\u0119 na przyk\u0142ad w noszeniu cywilnego ubrania, kt\u00f3rej wcze\u015bniej nie mia\u0142.<\/p>\n
Z niewoli wr\u00f3ci\u0142 15.02.1946 r., wyczerpany i o s\u0142abym zdrowiu, jednak ju\u017c w maju rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w odlewni, gdzie pozosta\u0142 na wiele lat.<\/p>\n
We wspomnieniach pisa\u0142, \u017ce cieszy si\u0119, ze spe\u0142ni\u0142y si\u0119 jego pragnienia, \u017ce doczeka\u0142 \u017cycia w lepszej Polsce. Wyrazi\u0142 te\u017c nadziej\u0119, \u017ce przysz\u0142e pokolenia b\u0119d\u0105 walczy\u0107 o pok\u00f3j, aby wrzesie\u0144 1939 r. wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jan Za\u0142awa urodzi\u0142 si\u0119 6 wrze\u015bnia 1906 roku w \u017belis\u0142awicach. Nale\u017ca\u0142 do Obrony Narodowej, a pod koniec sierpnia 1939 roku zosta\u0142 zmobilizowany i uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych. Do niewoli niemieckiej trafi\u0142 w okolicy Tomaszowa Lubelskiego. By\u0142 \u015bwiadkiem samob\u00f3jstw pope\u0142nianych przez oficer\u00f3w kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":14971,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[671,53],"tags":[],"class_list":["post-15000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pow","category-stalag-8a"],"yoast_head":"\n