![\"\"](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/67415450_1140571549477371_8570067228634906624_n.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
Kinga Hartmann-W\u00f3ycicka, Zgorzelec, 01.08.2019 r.<\/strong><\/p>\n Stoj\u0119 przed Pa\u0144stwem w podw\u00f3jnej roli. Opiekunki pami\u0119ci o je\u0144cach Stalagu VIIIA, jak i w roli dziecka Warszawy; rodzinnie i uczuciowo.<\/p>\n Powstanie, kt\u00f3re wybuch\u0142o 1 sierpnia mia\u0142o trwa\u0107 kilka dni, trwa\u0142o 63 dni i zako\u0144czy\u0142o si\u0119 podpisaniem kapitulacji w nocy z 2 na 3 pa\u017adziernika przez dow\u00f3dc\u0119 powstania, gen. Bora-Komorowskiego. Zako\u0144czy\u0142o si\u0119 \u015bmierci\u0105 18 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej poleg\u0142ych w walkach i oko\u0142o 200 tysi\u0119cy os\u00f3b cywilnych, wygnaniem z miasta kilkuset tysi\u0119cy jego mieszka\u0144c\u00f3w i zag\u0142ad\u0105 stolicy Polski, niszczonej celowo i systematycznie.<\/p>\n Der Aufstand, der am 1. August begann, sollte eigentlich nur wenige Tage dauern. Schlussendlich dauerte er 63 Tage und endete mit der Unterzeichnung der Kapitulation durch den Oberbefehlshaber der polnischen Heimatarmee \u201eArmia Krajowa\u201c General B\u00f3r-Komorowski in der Nacht vom zweiten auf den dritten Oktober.<\/p>\n Historycy od lat si\u0119 spieraj\u0105 o to, czy powstanie by\u0142o konieczne, istnieje wiele interpretacji, napisano wiele ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w na ten temat. Jedno jest pewne: zryw powsta\u0144czy by\u0142 niezgod\u0105 na kilkuletni koszmar okupacji, na pozbawianie narodu godno\u015bci i jego stopniow\u0105 eksterminacj\u0119, by\u0142 tak\u017ce pr\u00f3b\u0105 przej\u0119cia w\u0142adzy w mie\u015bcie przed Armi\u0105 Czerwon\u0105, kt\u00f3rej pierwsze oddzia\u0142y zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do Pragi, po prawej stronie Wis\u0142y.<\/p>\n M\u0142odzie\u017c akowska, szkolona latami na tajnych kursach wojskowych, rwa\u0142a si\u0119 do walki, wierz\u0105c w zwyci\u0119stwo. Jednak wr\u00f3g by\u0142 o wiele silniejszy i mimo determinacji i bezprzyk\u0142adnej waleczno\u015bci powsta\u0144c\u00f3w ju\u017c po kilkudziesi\u0119ciu godzinach powstania rozpocz\u0105\u0142 jego d\u0142awienie i i odcinanie poszczeg\u00f3lnych dzielnic.<\/p>\n ***<\/p>\n Najbardziej tragicznym rozdzia\u0142em w historii powstania warszawskiego by\u0142y zbrodnie pope\u0142nione na ludno\u015bci cywilnej dzielnicy Wola, nazwane p\u00f3\u017aniej rzezi\u0105 Woli.<\/p>\n Ju\u017c od pierwszych godzin powstania oddzia\u0142y niemieckie dopuszcza\u0142y si\u0119 licznych zbrodni wojennych \u2013 wzi\u0119tych do niewoli powsta\u0144c\u00f3w rozstrzeliwano, rannych dobijano, dosz\u0142o do mord\u00f3w na ludno\u015bci cywilnej. Zgodnie z rozkazem Hitlera, przekazanym dow\u00f3dcom przez Heinricha Himmlera, wszyscy mieszka\u0144cy miasta mieli zosta\u0107 zabici, w tym kobiety i dzieci, a miasto mia\u0142o zosta\u0107 zr\u00f3wnane z ziemi\u0105. St\u0142umienie powstania warszawskiego mia\u0142o by\u0107 odstraszaj\u0105cym przyk\u0142adem dla ca\u0142ej Europy. W kolejnych dniach, czyli od 5 sierpnia grupa bojowa pod dow\u00f3dztwem genera\u0142a SS Heinza Reinefartha, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z oddzia\u0142\u00f3w SS, w tym os\u0142awionej jednostki specjalnej dowodzonej przez Oskara Dirlewangera, i policji porz\u0105dkowej sprowadzonej z Poznania, podj\u0119\u0142a na rozkaz Heinricha Himmlera atak na zaj\u0119t\u0105 cz\u0119\u015bciowo przez oddzia\u0142y Armii Krajowej dzielnic\u0119 Warszawy \u2013 Wola. W czasie dzia\u0142a\u0144 pacyfikacyjnych mia\u0142o miejsce bezprzyk\u0142adne okrucie\u0144stwo wobec ludno\u015bci cywilnej, kt\u00f3ra gin\u0119\u0142a ca\u0142ymi rodzinami w masowych egzekucjach. Wyp\u0119dzani z mieszka\u0144 ludzie byli rozstrzeliwani na miejscu, na podw\u00f3rzach kamienic, na ulicach, w ko\u015bcio\u0142ach.<\/p>\n Do piwnic, w kt\u00f3rych chroni\u0142a si\u0119 ludno\u015b\u0107, wrzucano granaty. Uciekaj\u0105cy padali pod seriami z broni maszynowej. Trudne do wyobra\u017cenia sceny rozgrywa\u0142y si\u0119 w dw\u00f3ch szpitalach na Woli, przy ul. P\u0142ockiej i Dzia\u0142dowskiej, gdzie mordowano chorych i personel.<\/p>\n Heinz Reinefarth skar\u017cy\u0142 si\u0119 swojemu prze\u0142o\u017conemu, \u017ce nie wystarcza mu amunicji, by rozstrzela\u0107 wszystkich zatrzymanych Polak\u00f3w. Mi\u0119dzy 5 a 7 sierpnia 1944 r. zamordowanych zosta\u0142o oko\u0142o 30 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Woli. Po przej\u0119ciu dow\u00f3dztwa przez Ericha von dem Bach Zelewskiego zaprzestano egzekucji kobiet i dzieci, kt\u00f3re kierowano do obozu w Pruszkowie, w tych kolumnach sz\u0142a m.innymi moja matka z siostrami,\u00a0 bezlito\u015bnie jednak mordowano wszystkich m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n Do 12 sierpnia zgin\u0119\u0142o wed\u0142ug szacunk\u00f3w od 50 do 60 tysi\u0119cy os\u00f3b. Zbrodnia na Woli mia\u0142a z\u0142ama\u0107 ducha walki w\u015br\u00f3d powsta\u0144c\u00f3w i ducha oporu w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej, zmniejszaj\u0105c straty oddzia\u0142\u00f3w niemieckich w czasie walk ulicznych.<\/p>\n Zastosowanie terroru nie tylko nie spe\u0142ni\u0142o oczekiwa\u0144 niemieckiego dow\u00f3dztwa, ale wr\u0119cz umocni\u0142o ch\u0119\u0107 dalszej walki i odwetu w szeregach powsta\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Rze\u017a Woli by\u0142a prawdopodobnie pod wzgl\u0119dem liczby ofiar najwi\u0119ksz\u0105 masakr\u0105 nie\u017cydowskiej ludno\u015bci cywilnej na terenie Europy w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Za swoje \u201ezas\u0142ugi\u201d kaci Woli, Heinz Reinefarth i Oskar Dirlewanger, ju\u017c 30 wrze\u015bnia 1944 r. otrzymali wysokie odznaczenia wojskowe. Po wojnie \u017caden z nich, jak te\u017c Erich von dem Bach-Zelewski, nie zosta\u0142 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci ani ukarany za zbrodnie na ludno\u015bci Woli. Reinefarth, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 wydany w\u0142adzom polskim z powodu braku zgody ameryka\u0144skich w\u0142adz okupacyjnych, pe\u0142ni\u0142 w latach 1951\u20131967 funkcj\u0119 burmistrza miasta Westerland na wyspie Sylt oraz zasiada\u0142 w landtagu Szlezwiku Holsztynu; po wycofaniu si\u0119 z polityki pracowa\u0142 jako adwokat. Wszcz\u0119te w 1961 r. przeciw niemu \u015bledztwo w zwi\u0105zku ze zbrodniami pope\u0142nionymi w Warszawie zosta\u0142o po kilku latach umorzone bez wniesienia oskar\u017cenia.<\/p>\n W 70. rocznic\u0119 wybuchu powstania warszawskiego w uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cej masowe mordy warszawiak\u00f3w na Woli udzia\u0142 wzi\u0119\u0142y w\u0142adze samorz\u0105dowe miasteczka Westerland z Sylt.<\/p>\n \u2013 Prosz\u0119 Polak\u00f3w o przebaczenie za krzywdy wyrz\u0105dzone przez \u201ekata Woli\u201d gen. Reinefartha i innych zbrodniarzy nazistowskich \u2013 powiedzia\u0142a Petra Reiber, burmistrz Westerlandu.<\/p>\n Nie mo\u017cemy naprawi\u0107 krzywd wyrz\u0105dzonych Polakom. Mo\u017cemy jednak wyzna\u0107 win\u0119 naszych przodk\u00f3w, niemieckich nazist\u00f3w, i poprosi\u0107 zmar\u0142e oraz \u017cyj\u0105ce ofiary, a tak\u017ce rodziny oraz przyjaci\u00f3\u0142 tych ofiar o przebaczenie \u2013 doda\u0142a Reiber.<\/p>\n Takie uroczysto\u015bci jak dzisiejsza powinny s\u0142u\u017cy\u0107 upami\u0119tnianiu wszystkich ofiar tamtych tragicznych dni, zar\u00f3wno \u017co\u0142nierzy AK jak i os\u00f3b cywilnych, kt\u00f3rzy w tamtych dniach stracili \u017cycie lub zostali wywiezieni do oboz\u00f3w. W Stalagu VIIIA, kt\u00f3ry obecnie znajduje si\u0119 w Zgorzelcu, r\u00f3wnie\u017c przebywa\u0142a grupa ok. 70 os\u00f3b, \u017co\u0142nierzy AK. Ogromna grupa, w tym rodzice mojego m\u0119\u017ca i ich przyjaciele z powsta\u0144czych oddzia\u0142\u00f3w, zosta\u0142a wywieziona do Zeithain w Saksonii, niedaleko Lipska.<\/p>\n Europejskie Centrum Pami\u0119\u0107, Edukacja, Kultura wsp\u00f3\u0142pracuje z muzeum w Zeithain.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c, chcia\u0142abym zaapelowa\u0107 do wszystkich: Pami\u0119tajmy o wszystkich ofiarach i do\u0142\u00f3\u017cmy wszelkich stara\u0144, aby nigdy ju\u017c szale\u0144stwo wojny i nienawi\u015bci nie zaw\u0142adn\u0119\u0142o umys\u0142ami ca\u0142ych spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Zdj\u0119cia: Jakub Socho\u0144<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kinga Hartmann-W\u00f3ycicka, Zgorzelec, 01.08.2019 r. Stoj\u0119 przed Pa\u0144stwem w podw\u00f3jnej roli. Opiekunki pami\u0119ci o je\u0144cach Stalagu VIIIA, jak i w roli dziecka Warszawy; rodzinnie i uczuciowo. Powstanie, kt\u00f3re wybuch\u0142o 1 sierpnia mia\u0142o trwa\u0107 kilka dni, trwa\u0142o 63 dni i zako\u0144czy\u0142o si\u0119 podpisaniem kapitulacji w…<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":14429,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-14428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meetingpoint"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/67562983_1140571442810715_3326056084572995584_n-1.jpg\")
<\/p>\n