![\"Przem\u00f3wienie](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/27-01-2019-tag-des-gedenkens-an-die-opfer-des-nationalsozialismus-1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
W niedziel\u0119 27. stycznia w G\u00f6rlitz, na Wilhelmplatz, przy monumencie upami\u0119tniaj\u0105cym Ofiary faszyzmu, odby\u0142a si\u0119 ceremonia z okazji Dnia Pami\u0119ci Ofiar Narodowego Socjalizmu.<\/p>\n
W trakcie uroczysto\u015bci mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 pos\u0142ucha\u0107 przem\u00f3wienia Franka Seibela; przewodnicz\u0105cego stowarzyszeniu Meetingpoint Music Messiaen, w kt\u00f3rym podzieli\u0142 si\u0119 swoimi przemy\u015bleniami:<\/p>\n
„Chcia\u0142bym z Wami w tym dniu pami\u0119ci kr\u00f3tko zastanowi\u0107 si\u0119 nad wspominaniem<\/i> oraz podkre\u015bli\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy pami\u0119ci\u0105 a wspominaniem.<\/p>\n
Wspominanie, w moim mniemaniu, jest o wiele bardziej wielop\u0142aszczyznowe ni\u017c sama pami\u0119\u0107. Kiedy wspominam<\/i>, przejmuj\u0119 co\u015b do swojego wn\u0119trza, b\u0105d\u017a uzewn\u0119trzniam, to co chc\u0119 przedstawi\u0107 i czemu zamierzam si\u0119 przyjrze\u0107.<\/p>\n
Wspominanie, czyli zachodzenie do wn\u0119trza, wymaga poruszenia. Pozwalam sobie porusza\u0107 i dotyka\u0107; pozwalam pami\u0119ci i uczuciom przenika\u0107 do mojego wn\u0119trza; do p\u0142aszczyzn mojej istoty, mojej duszy, poza codzienno\u015b\u0107, poza rutyn\u0119 i oboj\u0119tno\u015b\u0107.<\/p>\n
Ch\u0119tniej prac\u0119 naszego stowarzyszenia Meetingpoint Music Messiaen, nazywam prac\u0105 nad wspomnieniami<\/i> ni\u017c prac\u0105 nad pami\u0119ci\u0105. Zajmujemy si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c pami\u0119ci\u0105. Zrozumienie tego r\u00f3wnie\u017c wymaga poruszenia. Wspomnienia<\/i> wprawiaj\u0105 wn\u0119trze ca\u0142ego cz\u0142owieka w ruch. Wspomnienia sk\u0142aniaj\u0105 mnie do stawiania pyta\u0144: Jak to si\u0119 sta\u0142o, jak mog\u0142o si\u0119 to wydarzy\u0107? Co mog\u0119 zrobi\u0107, by zapobiega\u0107 gorszemu, wzmacniaj\u0105c to co dobre?<\/p>\n
Z dzisiejsz\u0105 okoliczno\u015bci\u0105, wi\u0105\u017ce si\u0119 dla mnie szczeg\u00f3lne wspomnienie wydarzenia sprzed dok\u0142adnie 40 lat. Mia\u0142em wtedy 13 lat i inaczej ni\u017c zwykle rodzice powiedzieli mi: Dzisiaj powiniene\u015b z nami d\u0142u\u017cej posiedzie\u0107. Chcemy razem obejrze\u0107 telewizj\u0119.<\/p>\n
W 1979 roku, w zachodnioniemieckiej telewizji lecia\u0142 ameryka\u0144ski program zatytu\u0142owany „Holokaust”. Dwie rodziny: \u017cydowska oraz niemiecka o nacjonalistycznym usposobieniu, opisywa\u0142y groz\u0119 Holokaustu. Okrucie\u0144stwa jakie spotka\u0142y cz\u0142onk\u00f3w \u017cydowskiej rodziny Wei\u00df, a kt\u00f3re prze\u017cy\u0142 tylko jeden m\u0142ody ch\u0142opak dotkn\u0119\u0142y i wstrz\u0105sn\u0119\u0142y mn\u0105 dog\u0142\u0119bnie. Tak samo zadzia\u0142a\u0142o to na moich koleg\u00f3w, moich rodzic\u00f3w, rodzic\u00f3w moich koleg\u00f3w, nauczycieli, parafian i polityk\u00f3w…<\/p>\n
Seria „Holokaust” wyzwoli\u0142a we mnie, w moim pokoleniu i ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci, sk\u0142onno\u015bci do stawiania pyta\u0144. Pytania te, ta ch\u0119\u0107 zrozumienia przesz\u0142y intensywne fazy ale i fazy zaniedbania. Mimo to, dla wielu moich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy razem ze mn\u0105 dorastali w Hassen, sta\u0142o si\u0119 to tematem kt\u00f3ry nas ukszta\u0142towa\u0142.<\/p>\n
W zwi\u0105zku z t\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 seria „Holokaust” powtarzana by\u0142a przez dwa tygodnie. W telewizji zachodnioniemieckiej. W MDR film ten nie by\u0142 wy\u015bwietlany…<\/p>\n
Od kiedy dwadzie\u015bcia lat temu przenios\u0142em si\u0119 do G\u00f6rlitz, dostrzegam t\u0119 niepokoj\u0105c\u0105 luk\u0119 w pami\u0119ci. Tutaj Trzecia Rzesza wydawa\u0142a si\u0119 i wydaje si\u0119 nadal, dziwnie oderwana. Zamurowana za trwaj\u0105cymi od dekad oficjalnymi nakazanymi „antyfaszystowskich” upami\u0119tnie\u0144?<\/p>\n
To, co konkretnie dotyczy mnie, jako przewodnicz\u0105cego Meetingpoint Music Messiaen, jest licz\u0105ca oko\u0142o 20 hektar\u00f3w luka w pami\u0119ci. Latem 2006 roku po raz pierwszy stan\u0105\u0142em w dziko rozrastaj\u0105cym si\u0119 lasku brzozowym, na po\u0142udniowych obrze\u017cach Zgorzelca. To tu, jak dowiedzia\u0142em si\u0119, w latach 1939-1945 znajdowa\u0142 si\u0119 ob\u00f3z je\u0144c\u00f3w wojennych, kt\u00f3rego nazwa, w skr\u00f3cie typowym dla Wehrmachtu brzmi: Stalag VIIIA.<\/p>\n
Szybko pozna\u0142em fakty: 120 000 wi\u0119\u017ani\u00f3w, z kt\u00f3rych oko\u0142o 10 000 ponios\u0142o \u015bmier\u0107. Byli to \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, ci przetrzymywani byli w wyj\u0105tkowo nieludzkich warunkach. Dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce w pracowali w ca\u0142ym mie\u015bcie, \u017ce tuziny wi\u0119kszych i mniejszych zak\u0142ad\u00f3w w regionie przyjmowa\u0142o je\u0144c\u00f3w wojennych jako pracownik\u00f3w przymusowych; tak samo jak \u017cydowskich wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu koncentracyjnego w Biesnitz.<\/p>\n
Tym czego wci\u0105\u017c si\u0119 ucz\u0119 i co wci\u0105\u017c mnie wzburza, to to, \u017ce wci\u0105\u017c zdarza mi si\u0119 s\u0142ysze\u0107: „Nigdy o tym nie s\u0142ysza\u0142em”.<\/p>\n
Nie chcia\u0142bym zosta\u0107 \u017ale zrozumiany: Wspominamy dzisiaj wszystkie ofiary Szoa. Prawd\u0105 jest, \u017ce ob\u00f3z je\u0144c\u00f3w wojennych jest rzecz\u0105 ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cn\u0105 od obozu koncentracyjnego, ale ten dzie\u0144, 27. stycznia jest oficjalnym Dniem Pami\u0119ci wszystkich ofiar narodowego socjalizmu. Dlatego uwzgl\u0119dniamy w naszych wspomnieniach tak\u017ce je\u0144c\u00f3w wojennych.<\/p>\n
Nasze stowarzyszenie, razem z Fundacj\u0105 Pami\u0119\u0107, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu, oddaje si\u0119 pracy nad wspomnieniami, by przemawiaj\u0105c do wra\u017cliwo\u015bci, otwiera\u0107 ludzi na wspomnienia.<\/p>\n
Jedn\u0105 drog\u0105 do tego celu jest muzyka. Jednym z niewielu je\u0144c\u00f3w, jakiego dane personalne s\u0105 nam znane, jest Olivier Messiaen, s\u0142ynny francuski kompozytor, kt\u00f3ry w trakcie swojej niewoli w Stalagu VIIIA skomponowa\u0142 i premierowo zaprezentowa\u0142 sw\u00f3j „Kwartet na koniec czasu”.<\/p>\n
Innej \u015bcie\u017cki szukaj\u0105 letnie mi\u0119dzynarodowe spotkania m\u0142odzie\u017cy „Worcation”. M\u0142odzi ludzie z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w spotykaj\u0105 si\u0119 na terenie niegdysiejszego obozu, gdzie z pomoc\u0105 archeolog\u00f3w odkrywaj\u0105 szcz\u0105tki tamtych czas\u00f3w; zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do tego miejsca z pomoc\u0105 artyst\u00f3w.<\/p>\n
To metalowe popiersie (fot.) ukazuje portret Luciena Calay, belgijskiego je\u0144ca wojennego. Jego syn skontaktowa\u0142 si\u0119 z nami, odwiedzi\u0142 miejsce pami\u0119ci dawnego obozu oraz przekaza\u0142 nam fotografie swojego ojca z czasu wojny i niewoli.<\/p>\n
Jeden spo\u015br\u00f3d 120 000… Gdyby Lucien Calay stan\u0105\u0142by przed nami, mogliby\u015bmy nawi\u0105za\u0107 dialog, da\u0107 pocz\u0105tek wspomnieniom.<\/p>\n
Wspomnienia, kt\u00f3re tak porazi\u0142y mnie i moich koleg\u00f3w 40 lat temu sprawiaj\u0105, \u017ce zastanawiamy si\u0119: Co dzia\u0142o si\u0119 wtedy w naszych domach? czym zajmowali si\u0119 nasi dziadkowie podczas trzeciej rzeszy?<\/p>\n
Nie chodzi tu o „kultywowanie poczucia winy”, jak wp\u0142ywowi, prawicowi politycy staraj\u0105 si\u0119 obecnie oczernia\u0107 takie dni upami\u0119tnienia. Chodzi o wol\u0119 zrozumienia z zamiarem niedopuszczenia by kiedykolwiek ponownie sprawy zasz\u0142y tak daleko, \u017ceby ludzie ustanawiali nieludzki, zbrodniczy system, budowali fabryki \u015bmierci oraz barbarzy\u0144sko rujnowali fundamenty kultury, cywilizacji oraz cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n
„Kto\u015b musi napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119. O nas, \u017ceby pokaza\u0107, co z nami wszystkimi mo\u017ce si\u0119 sta\u0107.” S\u0105 to s\u0142owa starszego cz\u0142owieka z niedalekiego Dittelsdorf, kt\u00f3re kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 powierzy\u0142 swojemu synowi jako swoj\u0105 wol\u0119. Wieland Menzel, \u00f3w syn, zosta\u0142 pora\u017cony wspomnieniem, gdy na strychu w swoim rodzinnym domu, w Dittelsdorf, odkry\u0142 paczk\u0119 z korespondencj\u0105 swoich dziadk\u00f3w. Listy m\u0142odej pary, zatrwa\u017caj\u0105co wci\u0105gni\u0119tej w ideologi\u0119 narodowego socjalizmu. Listy pe\u0142ne czu\u0142o\u015bci i mi\u0142o\u015bci z jednej strony, a z drugiej wyj\u0105tkowego braku empatii wobec ofiar wojny i tyranii \u00a0narodowych socjalist\u00f3w. Chodzi tu o uwik\u0142anie i o odpowiedzialno\u015b\u0107. Wieland Menzel, pracuj\u0105cy w G\u00f6rlitzkim urz\u0119dzie miasta, z pomoc\u0105 Drezde\u0144skiego Hannah-Ahrend-Institut opublikowa\u0142 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, jej tytu\u0142em jest „Erbarmen kann es keines gaben\u201d.<\/p>\n
Chcia\u0142bym Was i nas podczas tego narodowego i mi\u0119dzynarodowego dnia pami\u0119ci zach\u0119ci\u0107 do podj\u0119cia poszukiwa\u0144 wspomnie\u0144. Na \u017cydowskim cmentarzu, tam gdzie dawniej sta\u0142a synagoga, na terenie dawnego obozu jenieckiego, na ka\u017cdym strychu w kartonach pe\u0142nych list\u00f3w Waszych rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w i pradziadk\u00f3w.\u201d<\/p>\n
![\"27.](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/27-01-2019-tag-des-gedenkens-an-die-opfer-des-nationalsozialismus-2.jpg\")
\n![\"27.](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/27-01-2019-tag-des-gedenkens-an-die-opfer-des-nationalsozialismus-3.jpg\")
\n![\"27.](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/27-01-2019-tag-des-gedenkens-an-die-opfer-des-nationalsozialismus-4.jpg\")
\n![\"27.](\"https:\/\/www.meetingpoint-memory-messiaen.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/27-01-2019-tag-des-gedenkens-an-die-opfer-des-nationalsozialismus-5.jpg\")
<\/p>\n
fot. Florian Kretschmer, Renata Burdosz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W niedziel\u0119 27. stycznia w G\u00f6rlitz, na Wilhelmplatz, przy monumencie upami\u0119tniaj\u0105cym Ofiary faszyzmu, odby\u0142a si\u0119 ceremonia z okazji Dnia Pami\u0119ci Ofiar Narodowego Socjalizmu. W trakcie uroczysto\u015bci mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 pos\u0142ucha\u0107 przem\u00f3wienia Franka Seibela; przewodnicz\u0105cego stowarzyszeniu Meetingpoint Music Messiaen, w kt\u00f3rym podzieli\u0142 si\u0119 swoimi przemy\u015bleniami: „Chcia\u0142bym z…<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":13849,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[267],"tags":[],"class_list":["post-13368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-europejskie-centrum-edukacyjno-kulturalne"],"yoast_head":"\n